Од шпанската престолнина, папата Лав XIV ја потсети Европа на нејзините христијански корени. „Може ли навистина да се верува дека Европа, која толку многу ја љубиме, би била иста без трагите на верата?“, рече Папата во неделата вечер, 7 јуни 2026 година, во Мадрид, пред личности од светот на културата и уметноста, економијата и спортот.
Ова прашање Папата го постави на вториот ден од својата посета на Шпанија, за време на обраќањето во арената „Мовистар“. „Објективниот поглед покажува дека мажи и жени, водени од верата, основале болници и училишта, започнувале иницијативи на солидарност и користеле јазик што го почитува достоинството на човекот“, рече папата Лав XIV.
На средбата со личности од уметноста, културата, економијата и спортот присуствуваа околу 15.000 луѓе, кои го пречекаа Папата со речиси десетминутен аплауз.
„Не плашете се!“
„Затоа е соодветно искрено да се запрашаме дали светот, а особено Европа, можеше да го развие својот идентитет без духовното влијание што ја обликувало нејзината историја“, рече Папата.
Тој објасни дека ова „не е провокација, туку покана“, покана да се размисли „дали вечноста, која преку воплотувањето на Исус Христос влезе во просторот и времето, може повторно да се помири со секојдневието“.
„Може ли навистина да се верува дека Европа, која толку многу ја љубиме, би била иста без трагите на верата? Зошто би се плашеле вечноста да го проникне секојдневието? Повикот на моите претходници сè уште е жив: Не плашете се! Отворете ги, ширум отворете ги портите за Христос! Христос не одзема ништо, а дава сè“, рече Папата.
Иван Павле II, Бенедикт XVI и Франциск
Со овие зборови папата Лав XIV се повика на познатиот повик на свети Иван Павле II од неговата инаугурациска проповед во октомври 1978 година во Рим. Изразот „Христос не одзема ништо, а дава сè“ потсетува и на почетокот на понтификатот на папата Бенедикт XVI.
Потоа Папата се осврна на социјалното прашање, во духот на своето писмо Dilexi te, кое во голем дел се надоврзува на мислата на неговиот претходник, папата Фрањо.
„Сакам гласно да прашам: Кој е исклучен, и покрај своите таленти и способности? Не смееме да превидиме дека состојбата на сиромашните е крик што низ историјата на човештвото постојано го предизвикува нашиот живот, нашите општества, политичките и економските системи, како и самата Црква“, рече Папата.
Антонио Бандерас и договорот од Лисабон
На почетокот на овој век, жестоко се расправаше за можноста во европскиот устав да се вклучи Бог. Поддржувачите на таа идеја, кои потсетуваа на јудео-христијанските корени на континентот, не успеаја во тоа, како што на крајот не беше усвоен ни самиот европски устав. Сепак, формулацијата што го спомнува „културното, религиозното и хуманистичкото наследство на Европа“ влезе во Договорот од Лисабон во 2009 година.
Пред папата Лав, за придонесот на христијанството зборуваше и светски познатиот шпански актер Антонио Бандерас.
„Не претеруваме ако кажеме дека Црквата била најголемиот создавач на уметност во историјата на човештвото. Во потрагата по одговори на големите прашања на нашето постоење, сите ние, дури и кога не сме сосема свесни за тоа, се приближуваме кон трансценденцијата. Во свет што станува сè побрз и сè порасцепкан, уметноста ни помага повторно да ја пронајдеме длабочината и душата што вештачките интелигенции се обидуваат да ни ги одземат“, рече Бандерас.
„Какво наследство оставаме?“
Папата Лав призна дека при посета на Шпанија „невозможно е да не се восхитуваме на трагите на креативноста што ја проникнуваат нејзината историја и го обликуваат нејзиниот идентитет“. Но, додаде дека при тоа неизбежно се поставува и едно прашање: „Какво наследство ѝ оставаме на иднината и каков вид заедница создаваме со тоа?“
Црквата, рече Папата, е свесна „и за своите достигнувања и за своите грешки низ историјата“, но копнее да остане во дијалог со денешниот свет.
Според Папата, клучните прашања се: „Што значи да се биде вистински човек? Што сееме? Кои вредности ги чуваме, а кои дозволуваме да исчезнат?“
„Тоа се длабоки и неопходни прашања што не можат да се игнорираат. За да се разјаснат тие прашања, потребен е општествен дијалог што може да се спореди со уметноста на плетење мрежи, а тоа бара средба, слушање, дијалог и почитување“, рече Папата.
Тој додаде дека Црквата учествува во овој дијалог со свеста и дека е „искусна во човечноста“.
Неколку насоки од Црквата, „искусна во човечноста“
„Тоа значи, на пример, универзитетот да не му го сврти грбот на светот на трудот и да не се откаже од вистината; економијата да не го гледа работникот само како фактор во равенката на сопствените интереси; уметноста да не биде наменета само за елитите; спортот да не се сведе на спектакл или на чист бизнис; технолошкиот напредок да ги земе предвид постарите, сиромашните и оние што немаат глас“, рече Папата.
Од христијанска перспектива, нагласи тој, важно е „да се умери алчноста на едни и да се храни надежта на други“. Папата потсети и на мислата од енцикликата Magnifica Humanitas, дека „економските и институционалните структури се праведни само доколку му служат на интегралниот развој на човекот и го поттикнуваат одговорното учество на сите“.
Да се плетат нови мрежи
„Драги пријатели, ве повикувам да плетете нови мрежи што ќе ги усогласат сите области на животот, за да се обликува обновено општество во кое времето е проникнато од вечноста, културата го чува сеќавањето и го поттикнува дијалогот, образованието ја унапредува потрагата по вистината со критички дух, уметноста буди восхит и благородни чувства, економијата го признава достоинството на човекот, а работата продолжува да биде двигател на надежта“, порача папата Лав XIV.
Ватикан њуз/к.мк
