Папата Лав XIV го прогласи новиот Основен закон, кој го заменува текстот од 2023 година, со цел да се одговори на потребата „да се земат предвид новите барања на управувањето и неколку важни законодавни промени воведени во последните години“. Новиот закон во еден законодавен текст ја вклучува и измената веќе воведена со motu proprio од ноември 2025 година, според која претседателството со Папската комисија повеќе не е резервирано исклучиво за кардинали.
Во петок, 31 јули 2026 година, на споменот на свети Игнатиј Лојолски, папата Лав XIV го потпиша новиот Основен закон на Државата Град Ватикан. Како што се објаснува во неговата преамбула, законот одговара на потребата „да се земат предвид новите барања на управувањето и неколку важни законодавни промени воведени во последните години“.
Законот стапува во сила веднаш и го заменува претходниот Основен закон, кој беше во сила од 13 мај 2023 година.
Нова одредба за претседателството со Папската комисија
Прогласен од папата Лав XIV на почетокот од неговиот понтификат, новиот Основен закон ги потврдува и ги вклучува измените што се однесуваат на законодавната, извршната и судската власт на државата.
Особено во однос на законодавната власт, тој во еден законодавен текст ја обединува измената воведена со motu proprio од 19 ноември 2025 година, која се однесува на претседателството со Папската комисија за Државата Град Ватикан, телото што ги врши законодавната и извршната власт.
Motu proprio од 2025 година и новиот Основен закон
Тогаш Папата го укина член 8, став 1, од претходниот Основен закон на Државата Град Ватикан, според кој само кардинали можеа да ја извршуваат должноста претседател на Папската комисија.
Сега таа должност ја извршува сестра Рафаела Петрини, која истовремено е и претседател на Гувернаторството.
Член 8 од новиот Основен закон сега предвидува дека „Папската комисија е составена од кардинали и други членови, вклучувајќи го и претседателот, именувани од Врховниот Понтиф за период од пет години“.
Извршна и судска власт
Во однос на извршната власт, новиот закон ја потврдува улогата на Гувернаторатот, чија организациска структура придонесува за посебната мисија на државата и е во служба на Петровиот наследник, пред кого е директно одговорна.
Истовремено, законот дополнително ги појаснува надлежностите на претседателот и на генералниот секретар, како и нивниот однос на соработка.
Во однос на судската власт, член 22, став 1, изрично потврдува дека законот ја утврдува правната рамка што ги регулира судските тела на судскиот систем. Благодарение на значајните реформи воведени во последните години, тој закон целосно го гарантира правилното извршување на правдата.
Закон што ѝ дава „уставен идентитет“ на државата
Со ова внимателно структуирано решение, новиот Основен закон, како и неговите претходници, има цел, како што стои во преамбулата, „да ѝ даде уставен идентитет на Државата Град Ватикан“, на нејзините власти и на вршењето на функциите што произлегуваат од нив.
Тој останува темел и референтна точка за целото друго законодавство на државата, истовремено потврдувајќи го единствениот карактер и автономијата на ватиканскиот правен поредок.
Мисијата на Гувернаторатот
Преамбулата повторно ја истакнува и „улогата на Гувернаторатот, кој придонесува за посебната мисија на државата и е во служба на Петровиот наследник, пред кого е директно одговорен“.
Како и претходно, преамбулата завршува со потсетување дека „органите на управување и сите оние што, на одговорни должности и поттикнати од вистински црковен дух, ја извршуваат својата постојана служба за државата, се задолжени за вршење на сите овластувања што се однесуваат на територијата определена со Латеранскиот договор, како и на зградите и подрачјата каде што дејствуваат институциите на државата или на Светиот Престол и каде што, врз основа на меѓународното право, важат лични и функционални гаранции и имунитети“.
Новиот Основен закон, според тоа, претставува продолжување на реформскиот процес во управувањето со Државата Град Ватикан и ја потврдува нејзината посебна улога во служба на мисијата на Папата и на Светиот Престол.
Ватикан њуз/к.мк
