Вистината и милосрдието не се спротивности, туку длабоко поврзани димензии на истата служба: ова е она што папата Лав XIV го нагласи во своето прво обраќање до прелатите ревизори на Апостолскиот трибунал на Римската рота по повод отворањето на новата Судска година. Светиот Отец ја истакна црковната правда како служба на вистината, која се извршува во љубов, во перспектива на врховниот закон на Црквата – salus animarum, спасението на душите.
На почетокот од својот говор, Папата изрази благодарност за службата на судиите од Римската Рота, нагласувајќи ја важноста на нивната мисија за универзалната судска функција на Папата. Главен тон на говорот беше библискиот израз Veritatem facientes in caritate („дејствувајќи според вистината во љубовта“), кој, според Лав XIV, најдобро ја опишува суштината на црковната правда.
Папата забележа дека во судската дејност често постои тензија помеѓу барањето за објективна вистина и пастирската грижа за конкретни луѓе. Од една страна, постои ризик од погрешно разбрано сочувство што може да доведе до релативизација на вистината, особено во случаи на брачна ништовност. Од друга страна, студената и безлична примена на вистината, без внимание кон човечкото страдање, е исто така спротивна на Евангелието.
Вистинската правда, нагласи Папата, се раѓа само кога вистината и милосрдието одат заедно, бидејќи и двете го наоѓаат својот извор во самиот Бог, кој е Љубов и Вистина.
Служба за спасение на душите
Лав XIV потсети на учењето на Свети Павле и Свети Иван, како и на размислувањата на Бенедикт XVI во енцикликата Caritas in veritate, за да нагласи дека вистината мора да се бара и изразува во „економијата на љубовта“. Задачата на црковниот судија не е само професионално исполнување на нормите, туку морална одговорност вдахновена од љубовта кон ближниот и стремежот за неговото вечно спасение.
Во овој хоризонт, секоја канонска судска активност мора да биде ставена под знакот на „спасението на душите“. Така, служењето на вистината во правдата станува конкретен чин на љубов кон човекот.
Процесот како пат за вистината и мирот
Светиот Отец ја нагласи важноста на процедуралната исправност и доказната фаза во канонските судења. Судењето, рече тој, не е судир на спротивставени интереси, туку неопходна алатка за распознавање на вистината и правдата во одреден случај.
Папата особено внимание привлече на улогата на судиите, обвинителите, чуварите на односите и адвокатите, кои се повикани да дејствуваат со висока професионална етика, без бирократија и без да наштетат на сопствената функција. Непочитувањето на овие принципи и нееднаквиот третман на слични случаи, предупреди тој, предизвикуваат сериозна штета на црковната заедница.
Во оваа перспектива, судијата се појавува и како „миротворец“ бидејќи, како што нагласи Папата, правдата и мирот се тесно поврзани: кога едното е нарушено, и другото е загрозено.
Висок и одговорен повик
Како заклучок, папата Лав XIV ги охрабри прелатите на Римската Рота да ја чуваат вистината со цврстина, но без ригидност, и да го практикуваат милосрдието без пропусти. Во оваа рамнотежа, која всушност претставува големо единство, се манифестира автентичната христијанска правна мудрост.
Светиот Отец ја довери нивната работа на застапништвото на Дева Марија Speculum iustitiae – Огледало на правдата – и го заврши говорот со заедничка молитва „Оче наш“ и апостолски благослов.
Ватикан њуз/к.мк
