На 14 мај Папата ќе го посети Универзитетот „Сапиенца“ во Рим. Студентите што се подготвуваат да го пречекаат го споделуваат своето искуство во универзитетската капела, место што за многумина станало како семејство, особено за оние што не се од Рим.
Атмосферата на Универзитетот „Сапиенца“ во Рим е исполнета со возбуда додека студентите се подготвуваат за посетата на папата Лав XIV, која ќе се одржи во четврток наутро, на 14 мај. Во 10:20 часот, за време на средбата, Римскиот епископ ќе има момент на молитва и ќе ја поздрави универзитетската заедница, пред да се упати во Ректоратот и Аула Магна, каде што ќе одржи говор.
На главниот кампус на најголемиот универзитет во Европа, студентите учат, истражуваат, организираат конференции, изложби и концерти. „Ова е лабораторија на човечки срца“, вели капеланот отец Габриеле Векионе, „со 125.000 студенти од целиот свет, кои ќе ја обликуваат утрешнината. Тука се стремиме да живееме вера со разумен пристап, достоен за 21 век“.
Дом далеку од дома
За младите мажи и жени што се собираат во капелата, таа станала како дом. Една студентка се сеќава дека за време на додипломските студии никогаш не ја искусила верата на кампусот, иако уште од средно училиште активно учествувала во животот на својата парохија.
„Сега е прекрасно да се сретнат други студенти како мене, кои копнеат по нешто повеќе. Тоа е како да се пронајде внатрешно единство“, споделува таа. „Пред една година бев на плоштадот ‘Свети Петар’ за да го видам белиот чад од Систинската капела. Затоа овој Папа е посебен за мене, бидејќи го доживеав моментот кога беше избран. Историски е што доаѓа во ‘Сапиенца’; тоа ми влева надеж, ни влева надеж нам, младите.“
Таа додава дека на Универзитетот „Сапиенца“ пронашла семејство, „место што полека ми покажува што значи да се биде ќерка, а тоа ми беше потребно“.
Учење со чувство за бесконечноста
Доцна попладне, некои студенти можат да се најдат во молитвено обожавање пред главниот олтар во универзитетската капела. Зад неа се наоѓа мала капела за групни средби. Мебелот е едноставен, а светлината пригушена. Еден кат подолу се наоѓа голема кружна сала за учење, каде што студентите можат да работат.
Беатрис, студентка по економија и финансии, која помага во организирањето активности, се потсетува дека отсекогаш се чувствувала како „вечен странец“, бидејќи многу се селела. Сега, за неа, оваа капела значи сè.
„Доаѓам тука кога сум тажна, исплашена, среќна, кога ми треба друштво, па дури и кога сакам да бидам сама“, вели таа.
Со текот на годините, постојаното селење ѝ отежнувало да се чувствува како ќерка. Сепак, на универзитетот таа пронашла семејство.
„Во првата година чувствував огромна осаменост. Бев изгубена, како во темна уличка. Но постепено го најдов својот пат. Сега се чувствувам како дел од целото ова чудо“, објаснува Беатрис.
Гостопримство: примен подарок и возвратена служба
За Лоренцо, капелата е место на засолниште во моменти на слабост и размислување.
„Тоа е простор во кој се преиспитуваме себеси. За нас, без разлика дали сме верници или не, тоа е важно. Доаѓам секоја недела само за да разговараме. Честопати само поминувам покрај неа и влегувам внатре.“
Еден млад човек од јужниот град Саленто, кој студирал филмски дизајн и чека работа, споделува: „На 16 години целосно престанав да одам во црква. Пред две години го започнав курсот за Десетте заповеди со отец Фабио Росини. Сè уште не се сметам за целосно христијанин, но сум на вистинскиот пат. Исус е и човек и Бог, и таа близина силно одекнува во мене.“
Друг студент по историја на уметност, од италијанскиот регион Молизе, вели дека е од суштинско значење секојдневниот живот да се довери „на Оној што знае сè“.
„Верата ми отвора многу врати во животот“, вели тој.
Тој нагласува дека учењето и верата не се одвоени светови. Се сеќава на октомвриската иницијатива за собирање играчки за деца во болницата „Умберто I“: „И јас придонесов. Оттогаш се формира прекрасна група, во која секој се чувствува добредојден. Нашата улога е да им посакаме добредојде и да им донесеме утеха на оние на кои им е потребна помош.“
Прилагодување на јазикот на младите
Двајца свештеници што живеат во просториите под капелата ги надгледуваат нејзините активности. Отец Клаудио Таљапиетра, еден од заменик-капеланите, ја објаснува вредноста на присуството во универзитетскиот живот:
„Никогаш не се прашуваме како да привлечеме млади луѓе. Се прашуваме како да се сретнеме со нив и како да разговараме за нивните грижи. Само тогаш зборуваме на ист јазик. Честопати тие бараат татко, брат. Понекогаш еден неформален разговор води кон нешто подлабоко.“
Претстојната посета на папата Лав, вели тој, го истакнува предизвикот за обединување на две форми на мудрост: Божјата и човечката.
„И двете доаѓаат од истиот извор; само треба да слушаме со срцето“, објаснува тој.
Отец Таљапиетра се повикува и на клучни личности од црковната историја: свети Тома Аквински и неговата визија за мудроста; свети Августин, учител со огнено и мудро срце; и свети Џон Хенри Њуман, кој предложил висок идеал за универзитетскиот живот. Целта, објаснува тој, е да се обедини знаењето, кое може да ги вдахнови групите во капелата што организираат средби и молитвени собири да гледаат подалеку од својот непосреден круг.
Вицекапеланот го цитира и италијанскиот Устав, кој го спомнува духовниот напредок на работата, нешто што денес често се занемарува. Како професор на Папскиот универзитет „Свети Крст“ во Рим, тој размислува: „Образованието е една од нашите најблагородни мисии како наставници: да им ја покажеме на студентите целата убавина што Бог ја гледа во нив и да им ги дадеме алатките за да станат она што треба да бидат.“
Лабораторија на човечки срца
Образованието значи извлекување на најдоброто од себе и од другите. Тоа значи да се излезе надвор од себе за да се одговори на потребите на другите. На 4 мај, на пример, во аудиториумот на капелата се одржа вечер на сеќавање и размислување за 16 студенти од Газа, со цел страдањето во Газа да не биде заборавено.
Друг настан е мајскиот фестивал на современа литература, Giardini d’Inchiostro, организиран од отец Габриеле Векионе, кој е и заменик-директор на епархиската канцеларија за универзитетски пасторал.
„Во исповед често сум слушал млади луѓе како раскажуваат дека веќе не сакале да живеат“, се доверува тој. „Она што секогаш го правам е да ги потсетам дека овој период е фаза во животот што ќе помине.“
Отец Векионе избегнува прекумерни поедноставувања, особено во прашањата за духовноста. „Црквата има арсенал, огромна ризница на духовност“, продолжува тој. „Свети Иван од Крстот, во својата ‘Темна ноќ’, го опишал она што денес би го нарекле депресија, но и како да се помине низ неа и да се сретне Бог. Значи, јазикот на психата е дел од верата, а не нешто туѓо на неа.“
Ризиците од вештачката интелигенција
Отец Векионе е критичен кон сеприсутната употреба на социјалните мрежи и ја опишува како „катастрофа“ поради нејзиниот зависнички карактер. Тој предупредува на широко распространета невролошка криза, која предизвикува нарушувања на вниманието, депресија и прегорување.
Капеланот ја критикува и неконтролираната употреба на вештачка интелигенција.
„Дури и професорите станаа како обвинители што бараат плагијат. Универзитетот е место за труд и размислување. Не се дипломира со пукање со прсти; не се оди од нула до сто за три дена.“
Воспитување на младите да ги постигнат своите вистински цели
Во денешниот свет, тврди отец Векионе, младите луѓе честопати се заведени од реторика што се обидува да ги дефинира. Според него, возрасните го оштетиле светот, „а потоа очекуваме младите да не задремат. Тие не побарале да се родат. Тие се тука и им должиме објаснувања“.
Капеланот укажува и на растечко чувство на патернализам во односот кон младите.
„Не можеме да избегаме од тоа“, нагласува тој. „Ние проектираме одредени очекувања врз нив. Оние што ги учат младите треба да се прашаат што тие навистина посакуваат. Наместо тоа, ги ставаме на индустриска подвижна лента; стануваат како предмети што се движат по неа, сите упатени кон работни места што можеби ќе ги мразат.“
Најнапред, треба повторно да ги воспитуваме младите како да ги постигнат своите вистински цели.
„Тоа е исклучително тешко, бидејќи желбата за нешто секогаш е нешто лично и различно. Детето, генерално, посакува нешто различно од она што го сакаат неговите родители, па затоа живеењето во таа различност е многу тешко.“
Затоа, на Универзитетот „Сапиенца“, поттикнувањето блискост и здрави односи се меѓу главните заложби на свештениците. Кога некој ќе затропа на вратата од капелата, тоа обично е за да побара насока, петминутен разговор или исповед.
„Но, на крајот, секој бара татковство, некој што верува во него.“
Ватикан њуз/к.мк
