Продолжувајќи ја својата катехеза за Gaudium et spes, папата Лав XIV истакна дека препознавањето на меѓусебната поврзаност меѓу луѓето нè повикува денешните општествени и политички проекти да ги оценуваме според критериумот на достоинството на човечката личност, со цел да се изгради подобар свет.
На плоштадот „Свети Петар“, за време на својата неделна Генерална аудиенција, папата Лав XIV го продолжи циклусот катехези посветени на пасторалната конституција Gaudium et spes, чија втора глава зборува за „човечката заедница“.
Gaudium et spes ја истакнува „растечката меѓузависност на луѓето“ како една од главните карактеристики на современиот свет. Сепак, Папата нагласи дека таа меѓузависност треба да најде исполнување „на подлабоко ниво“, во вистинско заедништво меѓу луѓето, за кое е суштинско „меѓусебното почитување на целосното духовно достоинство на личноста“.
Свртување кон алгоритми наместо кон луѓе
Во денешниот свет, рече папата Лав XIV, овие зборови од конституцијата стануваат уште поитни. Технолошкиот напредок, ширењето на масовните и социјалните медиуми и сè поголемата употреба на вештачката интелигенција, од една страна, создаваат нови можности, ги рушат бариерите и ги премостуваат јазовите.
Од друга страна, тие промени доведуваат и до односи што се сè повеќе виртуелни, а сè помалку лични. Постои и ризик луѓето да се навикнат да им препуштаат на алгоритмите одлуки што треба да останат во просторот на човечката совест.
„Да се обезбеди општествените односи да имаат вистинска суштина и лична длабочина е, во оваа смисла, придонесот што христијанската заедница се стреми да го понуди“, објасни Папата.
Секој човек, рече тој, треба да биде дел од едно семејство и луѓето треба меѓусебно да се однесуваат како браќа и сестри. Затоа „љубовта кон Бога и ближниот е првата и најголема заповед“, која своето целосно откровение и исполнување го наоѓа во Христос.
Едно семејство
Совршенството на човечката личност и развојот на општеството треба да се гледаат како „тесно меѓузависни“. Папата Лав XIV предупреди дека ако тие се постават едно спроти друго или се одделат, се губи нивната смисла.
Ова може да се види низ историјата. Затоа, како што нагласиле Отците на Вториот ватикански собор, сите општествени институции треба да ја имаат човечката личност како свој субјект и цел.
Во таа смисла, Gaudium et spes ја претставува различноста на луѓето во светот како „ресурс за збогатување и раст“, а не како „опасност или закана“. Конфликтот, кој може да прерасне во насилство, произлегува од силата на гревот и од начинот на кој тој ги условува мислењето и дејствувањето на сите нивоа, предизвикувајќи уништување и смрт.
Наспроти тоа, Папата ги охрабри сите да бидат поотворени за „логиката на заемност, споделување и грижа“.
Во Gaudium et spes општото добро се опишува како збир на услови во општествениот живот што им овозможуваат на општествените групи и на нивните членови поцелосно и полесно да го достигнат своето исполнување.
Ова оди заедно со признавањето на меѓузависноста меѓу луѓето. Секоја општествена група треба да ги земе предвид потребите и целите на другите групи, како и доброто на целото човечко семејство.
Практични и итни последици
Имајќи го тоа предвид, Отците на Соборот укажале на „практични и особено итни последици“.
Првата е почитувањето на човечката личност. Сè што е спротивно на самиот живот, сè што го нарушува интегритетот на личноста и го навредува човечкото достоинство, претставува вистинска соблазна.
Втората последица е темелната еднаквост на секое човечко суштество, која бара социјална правда. Секоја форма на дискриминација треба да биде надмината и искоренета како спротивна на Божјата намера.
Папата Лав XIV истакна дека Отците на Соборот нè повикуваат да го надминеме индивидуалистичкиот начин на размислување и да усвоиме став на одговорност и учество.
На крајот, Папата рече дека оваа визија за човештвото како „заедница на луѓе“ е драгоцено наследство што ни го оставил Вториот ватикански собор. Таа нè повикува на лична и заедничка процена на актуелните политички и општествени настани според критериумот на човечкото достоинство.
„Зашто иднината на човештвото зависи од посветеноста на секој човек да соработува со Бога и со своите браќа и сестри во градењето похуман свет.“
Ватикан њуз/к.мк
