И дали знаевте дека не сите ореоли се кружни? Различните форми носат различно значење.
Во западната култура, ореолите се многу распространети, но често недоволно разбрани уметнички симболи. Златниот круг или диск зад главата може да се види насекаде: во цртани филмови, весници, филмови, емотикони, па дури и на амбалажи на производи.
Иако повеќето луѓе знаат што претставува ореолот, малкумина знаат од каде потекнува. Интересно е што неговата историја е многу древна и, на некој начин, изненадувачки световна.
Во Хомеровата „Илијада“ е опишано како божицата Атина околу главата на Ахил поставува златна светлина, правејќи го да блесне како оган. На други места во грчката литература се спомнува златна светлина што зрачи околу главите на воени херои или божествени личности.
Оваа слика природно преминала и во уметничките претстави на грчката литература. Римјаните ја продолжиле традицијата, претворајќи ја златната светлина во диск што се појавувал зад главата на прикажаната личност.
Христијанското прифаќање на ореолот
На почетокот христијаните не го користеле ореолот за да означат свети луѓе или ангели. Го употребувале главно кога позајмувале ликови од грчката литература за да изразат христијански идеи. Зраците светлина биле почести и најчесто биле резервирани за Исус Христос.
Во тоа време, ореолите се користеле и во Римското Царство за да се истакнат императорите во уметноста. Затоа првично биле повеќе поврзани со земско достоинство отколку со небесна светост.
Дури во 4 век ореолот почнал пошироко да се користи во христијанската уметност за означување небесни личности. Бог, како извор на светлина, природно бил прикажуван со ореол на светлина, а со текот на времето и светците почнале да се претставуваат со слична светлина што излегува од нив.
Светците претходно почесто биле прикажувани со ловорови венци или круни околу главата. Со текот на времето, уметниците ги споиле овие традиции, и така се развил златниот кружен ореол.
Подоцна се појавиле и различни видови ореоли. Триаголен ореол се користел за да се означат лицата на Света Троица, додека кружниот ореол бил резервиран за светците и ангелите. Квадратен ореол понекогаш се користел за луѓе што сè уште биле живи, на пример донатори на уметнички дела. Се развиле и шестоаголни ореоли, со кои се означувале добродетели и алегориски ликови.
Со вековите, уметниците почнале да ги прикажуваат светците на сè пореалистичен начин, па употребата на ореолот постепено опаѓала. Ореолот станувал сè помал, а во многу современи религиозни слики целосно исчезнал. Кога уметникот сакал портретот да изгледа пореалистично, најчесто се откажувал од ореолот.
Сепак, бидејќи ореолот е толку чест елемент во најпознатите дела на западната уметност, симболот никогаш целосно не исчезнал. Тој останува препознатлив дел од културата до денес.
Алетеја/к.мк
