Европската микродржава останува една од ретките земји во Европа со строги ограничувања за абортусот и само неколку законски исклучоци.
На 20 октомври, наследниот принц на Лихтенштајн, Алоис, стави вето на закон кој, доколку стапеше во сила, ќе овозможеше абортус во текот на првото тримесечје од бременоста. Парламентот го одобри законот на почетокот на септември со 13 гласа „за“ и 12 „против“.
Во моментов, законодавството на Лихтенштајн дозволува само ограничени исклучоци од забраната за абортус, меѓу кои сериозна опасност по животот или здравјето на мајката, бременост кај девојче помладо од 14 години или бременост како последица на сексуално кривично дело.
Предложениот закон ќе овозможеше абортус во првите 12 недели од бременоста, ќе ги укинеше ограничувањата за рекламирање услуги поврзани со абортус и ќе дозволеше постапката да биде покриена од здравственото осигурување.
Откако законот беше усвоен во парламентот, наследниот принц имаше рок од шест месеци да го одобри или да го отфрли. Сепак, поминаа помалку од два месеци пред тој да соопшти дека нема да даде согласност законот да стапи во сила.
Предлогот произлезе од иницијатива што собра потписи од околу една четвртина од гласачите со право на глас во микродржавата, односно речиси 5.000 лица. Вкупното население на Лихтенштајн изнесува околу 40.000 жители.
Претходниот обид за воведување можност за абортус во првите 12 недели беше отфрлен на референдум во 2011 година, кога 52,3 проценти од гласачите се изјаснија против.
Сепак, со потесна законска реформа во 2015 година беа укинати кривичните казни за жените кои извршиле абортус со помош на лекар.
Дел од мал број европски држави
Само шест европски земји не дозволуваат абортус по барање и задржуваат многу рестриктивни или речиси целосни забрани.
Пет од нив се микродржави слични на Лихтенштајн, во кои католицизмот и понатаму има значајна улога во општеството и влијание врз јавниот живот.
Ватикан и Андора имаат целосни забрани за абортус, додека меѓу другите микродржави со речиси целосни забрани се Малта, Монако и Лихтенштајн.
Полска е шестата земја на листата. Таму абортусот во моментов е дозволен само кога животот или здравјето на жената се во опасност или кога бременоста е последица на сексуално насилство.
На 20 октомври, Долниот дом на полскиот парламент усвои два закона со кои би се ублажиле ограничувањата за абортусот, меѓу другото преку повторно воведување исклучок во случаи на сериозни аномалии на плодот и делумна декриминализација на прекршоците поврзани со абортусот.
Кога животот на мајката е во опасност
Кога животот на бремената жена е во опасност, Католичката црква дозволува лекување на нејзината болест дури и кога нероденото дете може да почине како ненамерна последица, под услов смртта на детето да не е ниту посакувана ниту употребена како средство за лекување.
Ова е познато како „принцип на двоен ефект“ и се разликува од директното прекинување на животот на нероденото дете.
Претседателот на Полска, Карол Навроцки, ќе има можност да стави вето на усвоените закони. Неговиот шеф на кабинетот, според медиумските извештаи, изјавил дека претседателот „ја поддржува заштитата на животот од зачнувањето до природната смрт“, повторувајќи го ставот што го застапува Католичката црква.
Слична законодавна иницијатива беше покрената и во Монако во 2025 година. Иако Националниот совет одобри предлог за легализација на абортусот во првите 12 недели, принцот Алберт II и неговата влада одбија да ја продолжат законодавната постапка. Папата Лав XIV го посети Монако на 28 март 2026 година.
Во Белгија, кралот Бодуен во 1990 година не можеше да го спречи законот со кој се легализираше абортусот, но одби лично да го потпише.
Советот на министри тогаш го прогласи за „привремено неспособен да владее“, по што законот беше донесен, а неговите овластувања беа вратени два дена подоцна.
Папата Фрањо го посети неговиот гроб во 2024 година и јавно го пофали неговиот пример, изразувајќи желба да биде покрената постапка за негово прогласување за светец.
Црквата го брани секој човечки живот
Католичката црква го признава достоинството на секој човечки живот од моментот на зачнувањето до природната смрт.
Затоа, таа се спротивставува на директниот абортус во која било фаза од бременоста, како и на еутаназијата и асистираното самоубиство.
Во поново време, папите го развија и учењето на Црквата во однос на смртната казна, нагласувајќи дека во условите на современиот свет таа е недозволива.
Алетеја/к.мк
